Z czego zrobiony jest karton-gips i jakie ma zastosowanie? Wszystko o GK

Płyta gipsowo-kartonowa – w skrócie GK – to filar współczesnych remontów. Umożliwia szybkie stawianie ścian, prostowanie krzywych murów, chowanie instalacji, formowanie łuków i budowę sufitów podwieszanych. Wykonawcy cenią regips za przewidywalność, inwestorzy za tempo prac i czystość na budowie. Poniżej znajdziesz kompletny, konkretny poradnik o GK – zapraszamy!

Przeczytaj też: Jakie wkręty do G-K? Łatwy montaż płyt gipsowych

Czym w istocie jest karton-gips?

Płyta GK to rdzeń gipsowy zamknięty między okładzinami z wytrzymałego kartonu celulozowego. Rdzeń stanowi odwodniony gips (siarczan wapnia półwodny), który po zmieszaniu z wodą ponownie krystalizuje i tworzy monolityczną, sztywną masę. Karton stabilizuje płytę, nadaje odporność na rozciąganie i dostarcza gładką powierzchnię do wykończenia.

Z czego składa się regips?

W składzie rdzenia znajdziesz również dodatki modyfikujące – w niewielkich dawkach, ale o dużym znaczeniu użytkowym:

Włókna szklane – wzmacniają strukturę i podnoszą odporność ogniową.
Środki hydrofobowe – spowalniają chłonność wody w wersjach do pomieszczeń wilgotnych.
Regulatory czasu wiązania, skrobia, plastyfikatory – poprawiają przebieg produkcji i parametry użytkowe.
Lekkie kruszywa mineralne – zmniejszają masę własną niektórych odmian.

Przy dobrze dobranych proporcjach powstaje materiał o stabilnym wymiarowo zachowaniu, niskiej masie i bardzo przewidywalnej obróbce.

Jak powstaje płyta GK? Proces produkcyjny

Wypał gipsu: surowy kamień gipsowy jest kruszony i podgrzewany do postaci półwodnej (tzw. gips budowlany).
Mieszanie: do gipsu dodaje się wodę i modyfikatory. Powstaje płynna masa o kontrolowanej reologii.
Formowanie taśmy: masa trafia na dolną warstwę kartonu, z góry nakładany jest drugi arkusz. Wałki ustalają grubość.
Wstępne wiązanie: w długim tunelu gips krystalizuje się i zyskuje wymaganą twardość.
Cięcie: powstającą taśmę tnie się na płyty o zadanym formacie.
Suszenie: płyty trafiają do suszarni, gdzie odparowuje się nadmiar wody.
Frezowanie krawędzi i kontrola jakości: kształt krawędzi (np. spłaszczona) ułatwia późniejsze szpachlowanie.

Efekt – powtarzalny produkt spełniający wymagania normy PN-EN 520 (oznaczenia typów znajdziesz niżej).

Oznaczenia, typy i parametry karton-gipsu. Jak czytać skróty?

Na rynku spotkasz oznaczenia potoczne oraz normowe. W uproszczeniu:

GKB / typ A – płyta uniwersalna do pomieszczeń suchych.
GKBI / typ H2 (lub H1/H3 – w zależności od progu chłonności) – wersja o spowolnionej absorpcji wody, do stref podwyższonej wilgotności.
GKF / typ F – płyta o podniesionej odporności na ogień (zbrojenie włóknami).
GKFI / typ DF lub DFH2 – ognio- i wodoodporna.

Może Cię zainteresować: Jaki klej do płyt G-K wybrać? Poradnik

Najpopularniejsze grubości i wymiary GK

Najpopularniejsze grubości płyt GK: 6,5 mm (gięte i łuki), 9,5 mm (sufity, lekka zabudowa), 12,5 mm (standard ścian i sufitów), 15–18 mm (systemy o podwyższonej odporności ogniowej lub akustycznej).

Najpopularniejsze wymiary regipsu: szerokość zwykle 1200 mm, długość 2000–3000 mm. Mniejsze formaty ułatwiają logistykę w małych mieszkaniach.

Krawędzie i właściwości płyt regipsowych

Krawędzie:

Spłaszczona (SF/Tapered) – pod taśmę i masę do spoin.
Prosta (SE/Square) – do doklejania, elementów meblarskich lub ciętych wzdłuż.
Półokrągła – spotykana rzadziej, przydatna przy niektórych systemach fugowania.

Reakcja na ogień: najczęściej A2-s1,d0 (niezapalne, bardzo ograniczony dym, brak płonących kropel). Odporność ogniowa całej przegrody zależy jednak od systemu (liczba warstw, grubość, rodzaj profili, wypełnienie).

Gęstość objętościowa rdzenia płyty GK: w przybliżeniu 700–900 kg/m³. Im wyższa gęstość i/lub większa liczba warstw, tym lepsza akustyka i odporność na uderzenia.

Właściwości, które decydują o przewadze GK

Regulacja mikroklimatu

Struktura gipsu działa jak bufor wilgotności: przy nadmiarze pary wodnej powierzchnia adsorbuje cząsteczki, przy spadku wilgotności oddaje je z powrotem. W efekcie wahania są łagodniejsze, co poprawia komfort.

Zachowanie w ogniu

Gips zawiera wodę krystaliczną. Podczas pożaru odparowuje ona z rdzenia, odbierając ciepło i opóźniając nagrzewanie. W systemach wielowarstwowych można osiągać klasy odporności EI30–EI120 (decyduje kompletne rozwiązanie, nie sama płyta).

Akustyka

Prawidłowo zmontowana ścianka z wełną mineralną i podwójnym opłytowaniem osiąga wysokie tłumienie dźwięków. Różnica między jedną a dwiema warstwami potrafi przekroczyć 5–8 dB, co w odczuciu użytkownika jest bardzo wyraźne. Pomagają: rozstaw profili, masa powierzchniowa, elastyczne taśmy pod prowadnicami i unikanie mostków.

Obróbka i czystość

Cięcie nożem, piłą ręczną lub prowadnicą, szlifowanie siatką – narzędzia są proste, a pylenie umiarkowane w porównaniu z cięciem betonu komórkowego. Odpady łatwo wywieźć i posegregować.

Bezpieczeństwo i zdrowie

Gips jest chemicznie obojętny, nie emituje szkodliwych lotnych związków. Wersje H2 mają dodatki ograniczające rozwój grzybów na powierzchni, pod warunkiem zachowania zasad wentylacji.

Gdzie warto zastosować płyty GK? Zastosowanie w praktyce

Ściany działowe

Szkielet z profili UW/CW (podłoga-sufit/pion), rozstaw najczęściej 600 mm. Jedna lub dwie warstwy płyt po obu stronach, w środku wełna mineralna. Taki układ waży niewiele, a daje prostą, gładką ścianę z możliwością prowadzenia instalacji w przestrzeni między profilami.

Praktyczne wskazówki:

Pod listwami prowadzącymi stosuj taśmę akustyczną, ograniczysz przenoszenie dźwięków i drgań.
Poziomuj pierwszą płytę bardzo dokładnie – reszta pójdzie równo.
Spoin nie krzyżuj w jednym punkcie; mijaj je o min. 400 mm.

Sufity podwieszane

Stelaż z profili CD/UD na wieszakach. Rozstaw profili głównych zwykle 900–1200 mm, poprzecznych 400–500 mm. Przy cięższym oświetleniu przejściowo zagęść układ.

Warto pamiętać:

Płyty układaj poprzecznie do profili nośnych.
Załóż odpowiednią paroszczelną folię od strony pomieszczenia w układach z izolacją nad sufitem.
Na sufitach skręcaj gęściej – o tym w rozdziale o łączeniach.

Obudowy poddaszy i skosów

Płyty 12,5 mm lub 15 mm na ruszcie z CD/UD, izolacja z wełny, od środka folia paroizolacyjna szczelnie zaklejona taśmą. W newralgicznych strefach (okna dachowe, kominy) wykonaj przemyślane detale uszczelniające.

Zabudowy instalacji, wnęk, mebli na wymiar

Miękkie łuki, półki, przysłony grzejników, obudowy stelaży WC. W strefach narażonych na uderzenia lub pod większe obciążenia zastosuj podwójne opłytowanie i wzmocnienia w szkielecie.

Okładziny ścienne na klej

Prostowanie starych tynków i szybka baza pod malowanie lub płytki. Płyty przykleja się klejem gipsowym „na placki” albo na pełne łoże, kontrolując pion łatą.

Strefy podwyższonej wilgotności

Kuchnie, łazienki, pralnie – wybieraj GKBI / H2. W strefach bezpośredniego zalewania wodą (prysznic bez brodzika) stosuj izolację podpłytkową i systemowe taśmy uszczelniające. Przy bardzo dużych obciążeniach wodą lub ciężkiej ceramice rozważ płyty cementowe.

Ochrona przeciwpożarowa

Obudowy kanałów, szybów instalacyjnych, belek stalowych – tutaj wchodzą w grę GKF/GKFI i kompletne rozwiązania systemowe z klasyfikacją odporności. Liczy się poprawny dobór grubości, liczby warstw, łączników, podkładek oraz szczelne spoiny.

Polecamy: Kiedy stosować połączenie ślizgowe? Sposób łączenia płyty GK ze ścianą

Wykonanie i zastosowanie płyt GK – podsumowanie

Karton-gips to cały system, nie tylko sama płyta. Skład rdzenia decyduje o zachowaniu w ogniu i wilgoci, konstrukcja rusztu o sztywności i trwałości, spoinowanie o estetyce i braku pęknięć.

Jeżeli zestawisz właściwy typ płyty, dobierzesz właściwe profile i wypełnienie oraz utrzymasz zalecane rozstawy, zyskasz trwałą konstrukcję. W naszej hurtowni znajdziesz kleje, kołki oraz wkręty do GK. W razie dodatkowych pytań – zadzwoń lub napisz, chętnie pomożemy!

Sprawdź powiązane poradniki hurtowni technicznej TE-CH.pl:

Select Gift

Browse

Want to chat?

Social