Murłata odgrywa ważną rolę przy budowie różnych budynków i obiektów. Z tego poradnika dowiesz się, czym jest murłata, jak ją wykonać, oraz jakie są jej główne zastosowania. Odkryj tajemnice tego niezbędnego elementu budowlanego i przekonaj się, jak może wpłynąć na trwałość oraz stabilność Twojej konstrukcji!
Zobacz też: Jak wypoziomować łaty na dachu? Wskazówki, wybór akcesoriów
Murłata – co to jest?
Murłata, często nazywana także namurnicą lub płatwą stropową. To pozioma belka, zazwyczaj wykonana z drewna, która jest mocowana równolegle do muru budynku. Montuje się ją zazwyczaj na żelbetowym wieńcu lub ściankach kolankowych, choć istnieje również wariant murłaty bez wieńca.
Głównym celem montażu murłaty jest przeniesienie obciążeń z dachu na ściany budynku oraz połączenie tych dwóch elementów. Płatew stropowa ma więc istotny wpływ na nośność i ogólną stabilność więźby dachowej. Jej przekrój ma formę kwadratu, a wymiary zazwyczaj oscylują między 10×10 cm a 20×20 cm, w zależności od obciążeń, jakie musi udźwignąć więźba dachowa. W przypadku budownictwa jednorodzinnego powszechnie stosuje się murłaty o wymiarach 14×14 cm lub 16×16 cm.
Jak wygląda murłata?
Murłata najczęściej wykonana jest z drewna iglastego np. sosny lub świerku. Warto wybierać certyfikowane drewno o odpowiedniej wilgotności, zabezpieczone przed szkodliwymi czynnikami biologicznymi i ogniem. W ten sposób możesz zapewnić odpowiednie poziom bezpieczeństwa i minimalne odkształcenia w trakcie użytkowania.
Jeśli chodzi o więźbę dachową, zaleca się stosowanie drewna konstrukcyjnego klasy C24. Jest to drewno lite o doskonałych parametrach wytrzymałościowych, charakteryzujące się dużą nośnością przekroju na zginanie (24 MPa).
W rzadszych przypadkach murłatę zastępuje się betonem. Wówczas jej funkcję pełni wieniec, do którego mocuje się krokwie przy użyciu zabetonowanych kotew z nagwintowanymi końcówkami. Warto jednak wziąć pod uwagę fakt, że mocowanie drewnianych elementów do betonowego wieńca może być bardziej skomplikowane. Precyzyjne wypoziomowanie drewnianej belki jest bowiem znacznie prostsze niż uzyskanie idealnie równiej wylewki betonowej.
Murłata – zastosowanie
Murłaty stosuje się w celu łączenia ścian konstrukcyjnych z dachem obiektu budowlanego. Odgrywają więc istotną rolę w poprawie parametrów nośności i ogólnej stabilności więźby dachowej.
Głównym zadaniem murłaty jest przenoszenie oraz równomierne rozkładanie obciążenia generowanego przez dach na zewnętrzne ściany budynku. Jest to szczególnie ważne w przypadku gromadzącego się śniegu oraz napierającego wiatru.
Murłaty pozwalają na zbieranie obciążenia punktowego z krokwi i równomierne rozłożenie go na całej długości ścian budynku. Płatew stropowa łączy więc krokwie w spójną strukturę, co jest szczególnie ważne w przypadku systemu kratownicowego pozbawionego kalenicy. Bez murłat więźba dachowa miałaby niską wytrzymałość, co przekładałoby się na mniej stabilną konstrukcję dachu.
Jak określić, czy potrzebna jest murłata?
Choć murłata jest ważnym elementem więźby dachowej, to istnieją okoliczności, które mogą wpłynąć na decyzję o jej zastosowaniu. Alternatywę dla płatwy stropowej wykorzystuje się np. w przypadku starych lub odnawianych budynków. Wykonuje się wówczas nowy szkielet dachu, gdzie można przymocować krokwie do żelbetonowego wieńca. Wieńcowy element konstrukcyjny będzie łączył ściany zewnętrzne z elementami stropu, wzmacniając jednocześnie ściany poddasza i usztywniając całą konstrukcję budynku.
Pamiętaj jednak, że jeśli zdecydujesz się na dach bez murłaty, konieczne jest odpowiednie zaprojektowanie i wykonanie więźby dachowej. Musisz zwrócić szczególną uwagę na grubość jętki dachowej oraz odpowiedni rozstaw krokwi i płatwi kalenicowych. Te elementy będą przenosiły obciążenia z płyt dachowych na poprzeczne układy nośne.
Z czego wykonuje się wieniec pod murłatę?
Wieniec pod murłatę musi być przygotowany do przenoszenia obciążeń zarówno pionowych, wynikających z ciężaru wyżej położonych kondygnacji, jak i skośnych. Wynika to z ukształtowania spadku połaci dachowej na powierzchni wieńca dachowego.
Należy też uwzględnić rodzaj konstrukcji. Konstrukcje oparte na niskich ścianach poddasza wymagają bowiem bardziej solidnego wieńca niż konstrukcje oparte bezpośrednio na stropie. W razie wątpliwości warto skonsultować się z specjalistami, aby prawidłowo obliczyć i zaprojektować wieniec. Pozwoli Ci to uniknąć ryzyka uszkodzenia konstrukcji podczas nadmiernego obciążenia dachu.
Jak zrobić wieniec pod murłatę?
Wieniec pod murłatę jest najczęściej wykonywany w formie konstrukcji żelbetowej. Jego grubość odpowiada grubości ścian nośnych budynku i wynosi od 20 do 25 cm. Przekrój wieńca powinien być kwadratowy, co oznacza, że wysokość jest równa szerokości (np. 25 × 25 cm). W przypadku montażu na ścianach poddasza, akceptowalny jest także przekrój prostokątny.
Wieniec pod murłatę powinien być wykonany w deskowaniach. Pierwszym krokiem jest przygotowanie zbrojenia wieńca przy użyciu prętów o odpowiedniej grubości oraz strzemion wykonanych z nieco cieńszych, gładkich prętów. Strzemiona powinny być ułożone w odstępach co 20-30 cm i połączone drutem wiązałkowym. Następnie należy zalać zbrojenie betonem i poczekać na jego wyschnięcie i związanie. Po tym etapie murłata można przytwierdzić murłatę do wieńca. Wszelkie szczegóły dotyczące zbrojenia znajdziesz w swoim projekcie budowlanym, a jakiekolwiek zmiany powinny być zatwierdzone przez kierownika budowy odpowiedzialnego za daną realizację.
Co pod murłatę? Mocowanie i izolacja murłaty na żelbetonie
Ważnym aspektem podczas mocowania i izolacji murłaty na żelbetonie jest prawidłowe połączenie murłaty z wieńcem za pomocą kotew. Wybór odpowiednich kotew zależy od wysokości i grubości murłaty (np. kotwy do murłaty o średnicy M16). Pamiętaj, że stalowe szpilki do murłaty powinny mieć średnicę przynajmniej 14 mm, najczęściej stosuje się 16mm.
Zazwyczaj kotwy w kształcie litery „L” umieszcza się co 100-150 centymetrów, uwzględniając miejsca oparcia krokwi. Pod nakrętkami kotew powinny znajdować się także podkładki stalowe o dużej średnicy, co dodatkowo zabezpiecza połączenie.
Przed przytwierdzeniem murłaty na kotwy ważne jest zabezpieczenie belki przed wilgocią. Najlepiej wykorzystać certyfikowane drewno oraz specjalne środki do impregnacji, które zmniejszają nasiąkliwość drewna. Niezbędne jest też wykonanie odpowiedniej izolacji pod murłatę. Można wykorzystać papę lub specjalną folię – pomoże to w zabezpieczeniu płatwy stropowej przed wilgocią i działaniem niekorzystnych czynników atmosferycznych.
Rodzaje kotew do murłat
Producenci oferują różne rodzaje kotew o różnych długościach i średnicach gwintu, co pozwala dostosować je do indywidualnych potrzeb. Wybór odpowiedniej kotwy jest niezwykle istotny, ponieważ element ten ma za zadanie zapewnić odpowiednią solidność. Kotwy murłatowe można podzielić na dwa główne rodzaje pod względem kształtu:
- Kotwy przypominające literę „L” – wyglądem przypominają szpilki. Są używane w przypadku sklepień i podłoży typu monolitycznego.
- Kotwy przypominające literę „U” – służą do prawidłowego zakotwiczenia murłaty do wieńca budynku. Ich gwint jest tworzony przy użyciu metody walcowania.
Może Cię zainteresować poradnik: Jak montować kotwy do betonu?
Jakie kotwy do murłaty?
Choć istnieje możliwość samodzielnego przycinania i gięcia kotew, to warto pamiętać, że wiąże się to z dużym nakładem pracy. Warto wybrać gotowe zamocowania, ponieważ zostały wykonane z wysokiej jakości stali, co zapewnia ich trwałość i wytrzymałość. Kotwy te powinny być pokryte cynkiem, chroniącym je przed negatywnym wpływem warunków atmosferycznych.
Murłata – jak mocować?
Montaż murłaty jest ważnym procesem dla stabilności konstrukcji dachu. Poniżej przedstawiamy kilka ważnych kroków:
- Przygotowanie wieńca – przed montażem murłaty, konieczne jest wypoziomowanie i w razie potrzeby wyrównanie wieńca budynku, na którym będzie zamocowana murłata. Dodatkowo na wieńcu należy ułożyć izolację przeciwwilgociową. Można użyć dwóch warstw papy podkładowej lub folii PVC zapewniającą ochronę drewnianej murłaty przed wilgocią.
- Mocowanie za pomocą kotew murłatowych – murłatę mocuje się do wieńca budynku przy użyciu kotew murłatowych typu L lub U. Powinny być one wykonane z wysokiej jakości ocynkowanej stali, która jest wytrzymała i odporna na odkształcenia, nawet przy dużym obciążeniu.
- Dopasowanie kotew do murłaty – istotne jest dopasowanie długości kotew do wymiarów murłaty oraz szerokość gwintu kotwy do jej rozmiaru.
- Rozstaw kotew w wieńcu – jest on uzależniony od ciężaru dachu oraz nachylenia połaci. Należy dostosować ich rozstaw tak, aby zapewnić równomierne przenoszenie obciążeń przez murłatę na wieńcu.
Polecamy: Jakie wkręty do blachy trapezowej i blachodachówki?
Jak ocieplić murłatę?
Ocieplenie murłaty przyniesie korzyści w postaci podniesienia komfortu życia mieszkańców, szczególnie na poddaszu użytkowym poddaszu. Może się to też przyczynić do oszczędności energetycznych – nieocieplona murłata stwarza ryzyko tworzenia się mostków termicznych, co może prowadzić do strat ciepła. Najbardziej popularne sposoby ocieplenia płatwy stropowej to:
- Ocieplenie styropianem – do tego celu wykorzystuje się płyty styropianowe, które mogą być pozostałościami z procesu ocieplenia ścian budynku. Kawałki styropianu powinny być dokładnie przycięte, aby były prostopadłe do membrany dachowej i miały trójkątny przekrój.
- Ocieplenie wełną mineralną – innym sposobem jest ocieplenie górnej części murłaty wełną mineralną. Ważne jest, aby zachować ciągłość ocieplenia z izolacją ścian nośnych. Wełna mineralna ma dobre właściwości izolacyjne i może być skuteczną opcją dla poprawy komfortu termicznego w budynku.
- Ocieplenie pianką poliuretanową – pianka ta jest stosunkowo łatwa do zastosowania i uważana jest za skuteczny materiał izolacyjny.
Pamiętaj, że ocieplenie powinno być wykonane dokładnie i starannie, aby zapewniało ciągłość izolacji termicznej w połączeniu z izolacją ścian nośnych. Dzięki temu możesz osiągnąć poprawę komfortu cieplnego w budynku oraz zagwarantować sobie oszczędności energetyczne.