Izolacja dachu płaskiego – odwrócona, czy tradycyjna?

Izolacja dachu płaskiego odgrywa istotną rolę w budowie budynków mieszkalnych, biurowych, przemysłowych czy magazynowych. Najczęściej stosuje się izolację tradycyjną lub odwróconą. Obie mają swoje zalety i wady, ale wybór rodzaju izolacji zależy od wielu czynników. W tym poradniki porównamy oba systemy izolacyjne, aby ułatwić Ci tę decyzję. 

Sprawdź też: Jak wykonać ocieplenie dachu płaskiego? Zamocowania hydroizolacji i termoizolacji

Dachy płaskie – charakterystyka i zastosowanie

Dachy płaskie, szczególnie stropodachy niewentylowane, są stosowane w wielu rodzajach budynków. Spotykane są w budynkach mieszkalnych, szczególnie wielorodzinnych, a także w biurowcach, obiektach przemysłowych, magazynowych czy użyteczności publicznej. 

Charakteryzują się prostą konstrukcją, ale wymagają jednocześnie prawidłowego projektu i wykonania. Dachy płaskie mogą być zarówno niewentylowane, jak i wentylowane, przy czym najczęściej spotykane są te pierwsze.

Wiele stropodachów płaskich to dachy attykowe, które mają niskie (20–50 cm) ściany otaczające je ze wszystkich stron. Tego rodzaju konstrukcje stropów często budowane są z żelbetu lub prefabrykowanych płyt, które zapewniają im stabilność, możliwość dalszego formowania spadków oraz układania izolacji.

Izolacja termiczna stropodachu – jak wybrać odpowiedni materiał?

Izolacja termiczna dachu płaskiego jest niezbędna, by zapewnić odpowiednią ochronę przed utratą ciepła i zmniejszyć koszty ogrzewania budynku. W przypadku stropodachów niewentylowanych warstwa termoizolacyjna układa się bezpośrednio na stropie. Różne materiały izolacyjne oferują różne właściwości termoizolacyjne – opór cieplny (R) czy współczynnik przewodzenia ciepła (λ).

Rodzaje materiałów termoizolacyjnych do dachów płaskich

1. Styropian EPS – najczęściej stosowany materiał do izolacji dachów płaskich. Jego współczynnik przewodzenia ciepła wynosi 0,035-0,044 W/(m×K), a warstwa termoizolacyjna może być układana jednowarstwowo. Styropian jest materiałem lekkim i łatwym w montażu, ale ma ograniczoną odporność na wilgoć.

2. Polistyren XPS – materiał o wyższej gęstości i lepszej odporności na wodę. Można go stosować w układach odwróconych, gdzie warstwa termoizolacyjna narażona jest na działanie wody. Jego współczynnik λ wynosi 0,036–0,038 W/(m×K).

3. Płyty PIR – płyty poliuretanowe, które charakteryzują się bardzo niskim współczynnikiem przewodzenia ciepła (0,023-0,030 W/(m×K)), dlatego pozwalają uzyskać doskonałe właściwości termoizolacyjne przy mniejszej grubości materiału. Są też odporne na ogień i wilgoć.

4. Wełna mineralna – jest materiałem niepalnym i dobrze tłumi dźwięki, ale wykazuje podatność na nasiąkanie wodą. Z tego powodu używana jest w specjalnych systemach z zabezpieczeniem przed wchłanianiem wilgoci.

5. Piana poliuretanowa (PUR) – stosowana w formie natryskowej, tworzy jednolitą, szczelną warstwę izolacyjną bez ryzyka powstawania mostków termicznych. Współczynnik przewodzenia ciepła wynosi 0,023-0,029 W/(m×K), ale wymaga zabezpieczenia przed promieniowaniem UV.

Paroizolacja – ochrona przed wilgocią

Paroizolacja to warstwa, która zapobiega przedostawaniu się wilgoci z ogrzewanych pomieszczeń do materiału termoizolacyjnego. Jest to szczególnie ważne w przypadku materiałów łatwo wchłaniających wodę (np. wełna mineralna czy styropian).

Paroizolację wykonuje się najczęściej z papy paroizolacyjnej lub folii PE, które są mocowane do podłoża za pomocą lepiku. Ważne, aby warstwa paroizolacyjna była szczelna – należy odpowiednio zabezpieczyć połączenia przy pomocy taśm.

Hydroizolacja dachu płaskiego – kluczowa ochrona przed wodą

Hydroizolacja chroni stropodach przed wodą opadową (deszcze, topniejący śnieg) oraz innymi czynnikami atmosferycznymi. Może też pełnić funkcję pokrycia dachu. Najczęściej używane materiały do hydroizolacji dachu płaskiego to:

1. Papa bitumiczna – podkładowa i wierzchnia. Papa podkładowa ma zapewniać szczelność oraz chronić termoizolację przed uszkodzeniami mechanicznymi i działaniem ognia.

2. Membrany PCW, TPO, EPDM – nowoczesne membrany, które charakteryzują się wysoką odpornością na promieniowanie UV, elastycznością i łatwością montażu. Często stosowane w systemach dachu płaskiego, szczególnie w układach odwróconych.

3. Pokrycia płynne – masy nakładane na powierzchnię dachu, które po zastygnięciu tworzą jednolitą powłokę. Wykorzystywane są do napraw i modernizacji starych dachów.
   

Tradycyjny dach płaski – jak wygląda jego konstrukcja?

Dachy płaskie w tradycyjnym układzie składają się z kilku warstw:

1. Strop – podstawowa warstwa konstrukcyjna dachu. Może być wykonana z żelbetu, stropów prefabrykowanych lub blachy trapezowej.

2. Warstwa spadkowa – jej zadaniem jest nadanie odpowiedniego nachylenia dachu w kierunku wpustów odwadniających. Może być wykonana z zaprawy cementowej lub materiałów termoizolacyjnych.

3. Paroizolacja – zabezpiecza przed wilgocią, zapobiegając jej wnikaniu w warstwę ocieplenia.

4. Izolacja termiczna – na paroizolacji układa się materiał termoizolacyjny, np. styropian, wełnę mineralną czy płyty PIR.

5. Papa podkładowa – pierwsza warstwa hydroizolacji, która zabezpiecza przed wilgocią i ogniem.

6. Papa wierzchniego krycia – zapewnia ostateczną ochronę przed wodą oraz uszkodzeniami mechanicznymi.

Przy tradycyjnym dachu płaskim ważne jest, aby każda warstwa była szczelnie połączona.

Polecamy: Jak dobrać wkręty ciesielskie? Praktyczny poradnik

Dach odwrócony – czym się różni?

Dach odwrócony ma inny układ warstw. Hydroizolacja znajduje się tu pod warstwą ocieplenia. Jest to rozwiązanie, które chroni izolację przed wpływem czynników atmosferycznych (promieniowanie UV czy zmiany temperatury).

Układ dachu odwróconego:

1. Strop – podobnie jak w tradycyjnym dachu.

2. Hydroizolacja – umieszczona bezpośrednio na stropie, pełni rolę ochrony przed wodą.

3. Izolacja termiczna – na hydroizolacji układa się warstwę materiału termoizolacyjnego, np. XPS, PIR, lub płyty rezolowe.

4. Włóknina filtracyjna – zabezpiecza przed zapyleniem warstwy ocieplenia i pozwala na odprowadzenie wody.

5. Warstwa dociążająca – może to być żwir, płyty betonowe lub taras użytkowy, który dodatkowo pełni funkcję użytkową.
   

Zalety i wady tradycyjnego dachu płaskiego

Zalety:

• Niższy koszt wykonania

• Łatwiejszy montaż

• Mniejsze obciążenie konstrukcji

• Prostsze wykonanie obróbek i instalacji

• Łatwiejsza naprawa w przypadku uszkodzeń
  

Wady:

• Ograniczona odporność na uszkodzenia mechaniczne

• Potrzebna jest skuteczna konserwacja i czyszczenie odwodnienia

• Mniejsza trwałość hydroizolacji

Zalety i wady dachu odwróconego

Zalety:

• Lepsza ochrona izolacji przed wilgocią i promieniowaniem UV

• Możliwość stworzenia powierzchni użytkowej (taras, ogród)

• Dobra ochrona przed kondensacją wilgoci

• Wyższa odporność ogniowa
  

Wady:

• Wyższy koszt wykonania

• Większe obciążenie konstrukcji

• Trudniejsza naprawa ewentualnych usterek
  

Kiedy warto wybrać dach odwrócony?

Dach odwrócony sprawdzi się w budynkach, gdzie zależy nam na długowieczności i odporności na działanie wody oraz promieniowania UV.  To dobry wybór w przypadku budynków z tarasami, ogrodami lub przestrzeniami rekreacyjnymi na dachu.

Może Cię zainteresować: Jak wypoziomować łaty na dachu? Wskazówki, wybór akcesoriów

Odwrócona i tradycyjna izolacja dachu płaskiego – podsumowanie

Wybór między dachem tradycyjnym a odwróconym zależy przede wszystkim od oczekiwań użytkownika i specyfiki budynku. Dach tradycyjny jest tańszy i prostszy w budowie, jednak mniej odporny na uszkodzenia i trudniejszy w konserwacji. Z kolei dach odwrócony oferuje większą trwałość i możliwość wykorzystania dachu jako powierzchni użytkowej, ale wiąże się z wyższymi kosztami wykonania.

Przeczytaj też inne poradniki o dachach:

• Jak wkręcać wkręty ciesielskie? Wszystko, co musisz wiedzieć!
• Złącza ciesielskie – nowoczesne metody tworzenia konstrukcji drewnianych
• Jakie wkręty do blachy trapezowej i blachodachówki? Wszystko o blachowkrętach
• Wieszak belki drewnianej – rodzaje, zastosowanie i montaż
• Jakie wkręty do drewna na zewnątrz?
• Murłata – czym jest i jak ją wykonać? Zastosowanie, mocowanie
• Gąsiory dachowe – zastosowanie, dostępne rodzaje
• Wkręty ciesielskie – do czego można je stosować?
• Jakie wkręty ciesielskie do dachu?
• Jak czytać oznaczenia i klasy wytrzymałości wkrętów?
• Certyfikaty i normy dla zamocowań budowlanych – postaw na bezpieczeństwo